396 [= Tav 70,46 (= 157,54)]
Se m’ora Deus gran ben fazer quisesse

Se m’ora Deus gran ben fazer quisesse,
non m’avia máis de tant’a fazer:
leixar-m’aqui, u m’ora ‘stou, viver
(e do seu ben nunca m’el outro desse,
ca ja sempr’eu veeria d’aqui
aquelas casas u mia sennor vi),
e cata-la ben quanto m’eu quisesse.
Par Deus Senner, viçoso viveria
e en gran ben e en mui gran sabor:
vee-las casas u vi mia sennor
e catar ala quant’eu cataria!
Mentr’eu d’aquesto ouvess’o poder
(d’aquelas casas que vejo veer),
nunca én ja os ollos partiria.
D’aqui vej’eu Barcelos e Faria,
e vej’as casas u ja vi alguen,
per bõa fe, que me nunca fez ben;
vedes por que: porque xe non queria;
e, pero sei que me matar’Amor,
enquant’eu fosse d’aqui morador
nunca eu ja del morte temeria.
E esso pouco que ei de viver
vive-lo-ia a mui gran prazer,
ca mia sennor nunca mi-o saberia.
 
 
 
 
5
 
 
 
 
10
 
 
 
 
15
 
 
 
 
20
 
 
 
 

Manuscritos


A 236

Edicións


I. Edicións críticas: Nobiling (2007 [1907]: 78 [= LPGP 461]); Michaëlis (1990 [1904]: I, 459-460); Littera (2016: I, 515-516).
II. Outras edicións: Carter (2007 [1941]: 136-137); Domingues (1992: 32); Arbor Aldea (2016b); Rios Milhám (2018b: III, 396).
III. Antoloxías: Nemésio (1961 [1949]: 76-77); Torres (1977: 307); Ferreiro & Martínez Pereiro (1996b: 96).

Variantes manuscritas


12 daquesto] daquest{o} A

Variantes editoriais


En Nobiling e Littera as estrofas presentan unha orde diferente (I-III-II).

5 veeria] veer ia Michaëlis   7 la] la[s] Nobiling   8 Senner] Senhor Michaëlis, Nobiling, Littera; viveria] viver ia Michaëlis   11 catar ala] catara-la Michaëlis   18 xe] x’o MichaëlisNobiling   19 matar’Amor] matará amor Nobiling : matará ‘mor Michaëlis : matará Amor Littera

Métrica


Esquema métrico: 3 x 10’a 10b 10b 10’a 10c 10c 10’a + 10b 10b 10’a (= Tav 161:149)

Encontros vocálicos: 24 mi-‿o

Notas


Texto
  • 1-7

    Para a cabal presentación e hermenéutica desta estrofa é necesario considerar os vv. 4-6 como unha explicación parentética (ausente das anteriores edicións), de modo que se liguen sintacticamente as formas verbais infinitivas leixar (v. 3) e catar (v. 7).

  • 2

    A expresión máis de tanto (‘máis do que isto’), precedendo sempre a unha explicación, tamén se rexistra noutros dous contextos do corpus trobadoresco (1313.11, 1497.4).

  • 3

    A aférese de ‘star debe ser posta en relación coa limitada tendencia nalgunhas voces á perda da vogal inicial e- cando seguido da secuencia vocálica /st/ en fonética sintáctica após vogal ou /n/, e que afecta en especial a este verbo, aínda que se rexistra tamén noutras voces: estar (que ‘stevesse, 969.12; ali ‘stivi, 969.15; non ‘starei, 969.21; que ‘stava, 1445.6; quando ‘sté, 1588.21); estorcer (a ‘storcer, 1505.4); estrãiar (ela ‘strãiasse, 358.21); Estremadura (en ‘Stremadura, 1324.10). Véxase nota a 6.4, 18.16, 51.1, 73.19, 878.1.

  • 5

    Carece de xustificación morfolóxica que Michaëlis transcriba veeria como veer ia, tanto aquí como, e para un verbo diferente, no v. 8 (viver ia por viveria). No contexto, tales formas funcionan como pospretéritos normais.

  • 7

    A proposta de Nobiling, catá-la[s], altera a lección do manuscrito, para alén de ser desnecesaria, por catar se referir á «sennor» e non ás «casas».

  • 8

    Obviamente, a conversión de Senner en senhor, realizada polos anteriores editores (véxase Ramos 1988), é desnecesaria e contribúe a unha artificial nivelación lingüística do corpus trobadoresco. Esta forma é unha variante provenzalizante de senhor, que tamén se rexistra en 375.16, 491.4, 578.10, 1324.18, 1388.20, 1473.5; a variante sinher aparece en 1396.12, 1431.29, 1500.13, 1644.23. E tamén se rexistra nas Cantigas de Santa Maria, sempre en posición de rima (CSM 5.75, 25.43, 245.51, 265.75, 296.28).

  • 8-21

    Nobiling inverte a orde das estrofas II e III «obedecendo a uma suggestão de Diez».

  • 9-10

    Sintacticamente, é necesaria unha pausa no final do v. 9, que as anteriores edicións non introducen (gran sabor / veê-las casas...).

  • 10

    Neste verso comeza a alusión ás casas da senhor (tamén no v. 13 e 16), moi similares ás casas de Pero Garcia Burgales (véxase 203.26-28).

  • 11

    A lectura catar ala (isto é, ‘catar [a señora] alá’), mantén o texto dos manuscritos, fronte á anómala segmentación catara-la de Michaëlis (coa manutención de -l- no pronome identificador nun contexto que non é o das cantigas de amigo, véxase nota a 313.16), que xa foi corrixida por Nobiling.

  • 12-13

    Isto é: ‘Mentr’eu ouvess’o poder daquesto, de veer aquelas casas que vejo, nunca...’. A introdución da paréntese clarifica o sentido dos versos, que coa puntuación de Michaëlis fica escurecido.

  • 15

    Nótese a singular alusión a Barcelos e Faria, localidades do Norte portugués, inusual localización xeográfica do trobador e da dona.

  • 19

    É certamente inusual a crase entre unha P3 de futuro indicativo (avera, matará, pesará, seera) e /a/ átono do vocábulo seguinte, que se rexistra noutras tres pasaxes: aver’a (59.26), pesar’a (898.19) e seer’ali (1637.28). Cfr. nota a 25.3. De calquera maneira, nótese como todos os editores resolveron a crase de modo insatisfactorio: quer presentádoa cun formato pouco axeitado (Michaëlis), quer anulándoa (Nobiling, Littera).

Buscar
    Non se atopou ningún resultado